Product Analytics
Product Analytics - 16 Nisan 2023
Product Analytics

Çerezler (Cookies) web sitelerinde kullanıcıların tarayıcıları aracılığıyla toplanan küçük veri dosyalarıdır. Bu veri dosyaları, kullanıcıların web sitesindeki etkileşimlerini takip etmek ve analiz etmek için kullanılır. Bu nedenle cookies konusu analytics dünyasında oldukça önemlidir. Çünkü bu veri dosyaları, web sitesinin performansını ölçmek, kullanıcı davranışlarını anlamak ve siteyi geliştirmek için kullanılmaktadır.

Bu noktada cookies hakkındaki tüm bilinmezlikleri ve merak edilenleri sizler için bu yazımızda derledik.

Çerezler (Cookies) Nedir?

Cookies, bir web tarayıcısı tarafından kullanıcının bilgisayarına kaydedilen küçük metin dosyalarıdır.

Cookie dosyaları, web sitelerinin kullanıcıların tercihlerini ve davranışlarını takip etmelerine ve kullanıcıya özel içerik ve hizmetler sunmalarına olanak sağlar. Ayrıca web sitelerinin doğru çalışmasını, daha güvenli olmasını ve kullanıcıya daha iyi bir deneyim sunmasını ve performans analizleri sayesinde sitedeki eksikliklerin tespit edilmesini sağlar.

Örneğin, bir kullanıcının bir web sitesinde girdiği kullanıcı adı ve şifre bilgileri, bir cookie dosyasında saklanabilir, böylece kullanıcının tekrar ziyaret ettiğinde web sitesine otomatik olarak giriş yapması sağlanabilir.

Bildiğiniz gibi Google Ocak 2020’de Chrome ve diğer ürünlerinden third party cookies (üçüncü taraf çerezlerin) kaldırılacağı bilgisini paylaşmıştı. Bu tarih son aşamada 2024 yılının yarısına ertelendi. Bu ertelemenin sebebi ise Google’ın yeni girişimi Privacy Sandbox’ın henüz daha test aşamasında olmasından kaynaklanmaktadır.

Privacy Sandbox, Android için üçüncü parti çerezleri kullanmak yerine gizlilik odaklı yeni bir reklam sistemi olarak geliştirilen projedir. Bu projeden yola çıkarak third party cookie’lerin kullanılmadığı bir dijital pazarlamada bizleri nelerin beklediğini ön görebilmek adına önemi nedir, türleri nelerdir bilmek gerekmektedir.

First-Party Cookies Nedir?

  • First-party cookies (birinci taraf çerezleri), bir web sitesinin kendi domaini altında topladığı küçük veri dosyalarıdır. Bu çerezler, kullanıcının web sitesini ziyaret ettiği sırada tarayıcıları aracılığıyla oluşturulur ve tarayıcının sonraki ziyaretlerinde kullanılır.
  • Birinci taraf çerezleri, web sitesinin performansını ölçmek, kullanıcı oturumlarını yönetmek, tercihleri hatırlamak ve siteyi geliştirmek için kullanılabilir. Örneğin, birinci taraf çerezleri, kullanıcının web sitesindeki tercihlerini hatırlayarak, siteye daha hızlı bir şekilde erişmesine yardımcı olabilirler. Ayrıca, web sitesinin ziyaretçi sayısını takip etmek, trafiği analiz etmek ve kullanıcı davranışlarını anlamak için de kullanılabilirler.
  • Birinci taraf çerezleri, web sitesi sahiplerinin kullanıcıların tercihlerini hatırlamalarına yardımcı olurken, kullanıcıların gizlilik haklarını da korur. Bunun nedeni, birinci taraf çerezlerinin kullanıcının tarayıcısı tarafından ziyaret edilen tek bir web sitesi ile sınırlı olmasıdır. Bu nedenle, birinci taraf çerezleri kullanıcılara daha güvenli bir web deneyimi sağlamak için kullanılır.

Third-Party Cookies Nedir?

  • Third-party cookies (üçüncü taraf çerezleri), farklı bir web sitesi tarafından oluşturulan ve ziyaret edilen web sitesi tarafından kullanılan küçük veri dosyalarıdır. Ziyaret edilen web sitesi dışındaki bir domain'deki bir sunucudan gelir ve kullanıcının tarayıcısına kaydedilir.
  • Reklamcılık ve pazarlama faaliyetleri için kullanılır. Örneğin, bir reklam ağı, üçüncü taraf çerezlerini kullanarak kullanıcının ilgi alanlarını belirleyebilir ve buna göre reklamlar gösterebilir. Kullanıcının web sitesindeki etkileşimlerini takip ederek, kullanıcının çevrimiçi davranışlarını analiz etmek için kullanılır.
  • Kullanıcıların gizlilik haklarını tehlikeye atabilir. Bu nedenle, web tarayıcıları, 3rd pt  engelleme seçeneği sunarlar. Ayrıca, GDPR ve CCPA gibi yasal düzenlemeler, 3rd pt  kullanımını sınırlamaktadır. Web sitesi sahipleri, kullanıcıların gizlilik haklarını korumak için üçüncü taraf çerezlerinin kullanımını sınırlandırabilir veya bunları tamamen engelleyebilir.

Çerezlerin Önemi

Üçüncü taraf çerezler dijital reklamcılıkta oldukça önemli bir rol oynamaktadırlar. Reklamverenler, kampanya kurguları çalışırken özellikle hedef kitlelerini belirleme aşamasında tüketici profillerinin daha doğru bir şekilde seçilmesine olanak tanımaktadır. 

  • Kullanıcı Deneyimi: Cookie'ler, kullanıcıların tercihlerini ve davranışlarını takip ederek web sitelerine özel ve kişiselleştirilmiş içerik ve hizmetler sunmaya yardımcı olur. Kullanıcılar, örneğin alışveriş sepetlerini veya tercih ettikleri dil veya bölge seçimlerini hatırlatan cookie'ler sayesinde daha iyi bir deneyim yaşarlar.
  • Pazarlama Stratejileri: Cookie'ler pazarlama ekiplerine kullanıcıların davranışlarını analiz etme ve segmentlere ayırma imkanı sunar. Bu veriler hedeflenmiş reklam kampanyaları oluşturmak, kullanıcılara kişiselleştirilmiş teklifler sunmak ve pazarlama stratejilerini optimize etmek için kullanılabilir.
  • Web Sitesi Performansı: Cookie'ler web sitelerinin performansını izlemek ve analiz etmek için kullanılabilir. Örneğin, hangi sayfaların daha fazla ziyaret edildiğini, hangi içeriklerin daha etkili olduğunu veya kullanıcıların hangi cihazları kullandığını anlamak için cookie'lerden elde edilen veriler kullanılabilir.
  • Dönüşüm Takibi: Cookie'ler dönüşüm takibi için önemli bir araçtır. Örneğin, bir kullanıcının bir web sitesinde bir ürünü satın alması durumunda, cookie'ler kullanıcıyı takip ederek dönüşümü doğrulayabilir ve pazarlama stratejilerinin etkinliğini değerlendirmek için kullanılabilir.

Cookies aracılığıyla toplanan bu veriler genellikle tüketiciyi yeniden hedefleme anlamına gelen “Retargeting” ve görüntülü çevrimiçi reklam anlamına gelen “Display Reklamcılık” gibi reklam kampanyalarının kurgulanmasında kullanılır ve bu sebeple cookies ayrı bir öneme sahiptir.

Çerezler (Cookies) Nedir? Ne işe Yarar?

  • Üçüncü taraf çerezler, kullanıcıların cihazlarına yerleştirilerek belirli bir süre boyunca kullanıcıların hareketlerini takip eder ve ilgili verileri toplar. Bu veriler, kullanıcıların daha önce görüntülediği, etkileşimde bulunduğu, ilgilendiği ürün veya hizmetlerle ilgili reklamların tekrar kullanıcının karşısına çıkmasını sağlar. Özellikle display reklam alanında, kişiselleştirilmiş reklamların başarı oranı geleneksel yöntemlere kıyasla daha yüksek olabilir. Bu durum, dijital pazarlama alanında reklam, performans, analiz ve ölçümleme süreçlerini doğrudan etkileyerek çerez kullanımının önemini vurgular.

Farklı tür ve amaçlara sahip olabilir. İşte yaygın olarak kullanılan bazı türleri:

  • Oturum Çerezleri (Session Cookies): Kullanıcının bir web sitesine veya uygulamaya giriş yaptığı anda oluşturulan ve oturum süresi boyunca kullanıcıyı takip eden geçici çerezlerdir. Kullanıcı oturumu kapatıldığında veya tarayıcı kapatıldığında otomatik olarak silinirler.
  • Kalıcı Çerezler (Persistent Cookies): Belirli bir süre boyunca kullanıcının cihazında kalabilen ve kullanıcının tekrar siteyi veya uygulamayı ziyaret ettiğinde kullanıcıyı tanımak için kullanılan çerezlerdir. Belirli bir süre boyunca cihazda kalabilirler ve kullanıcının tarayıcı ayarlarına veya çerez ayarlarına bağlı olarak silinebilirler.Çerezler (Cookies) Nedir? Ne işe Yarar?
  • Üçüncü Taraf Çerezler (Third-Party Cookies): Üçüncü taraf çerezler, kullanıcının ziyaret ettiği bir web sitesi veya uygulama dışındaki üçüncü taraf tarafından yerleştirilen çerezlerdir. Reklam ağları, analitik servis sağlayıcıları ve sosyal medya platformları gibi üçüncü taraflar kullanıcıların çevrimiçi davranışlarını takip etmek, ilgili reklamlar sunmak veya analiz verileri toplamak için kullanılabilirler.Çerezler (Cookies) Nedir? Ne işe Yarar?
  • Performans Çerezleri (Performance Cookies): Performans çerezleri, web sitesinin veya uygulamanın performansını ve kullanıcı deneyimini geliştirmek için kullanılan çerezlerdir. Örneğin, site veya uygulamanın hızını artırmak, hataları belirlemek ve kullanıcıların etkileşimini takip etmek için kullanılabilirler.
  • Hedefleme veya Reklam Çerezleri (Targeting or Advertising Cookies): Hedefleme veya reklam cooki’leri, kullanıcılara ilgi alanlarına göre özelleştirilmiş reklamlar sunmak için kullanılan çerezlerdir. Kullanıcının çevrimiçi davranışlarını takip ederek, kullanıcının ilgi alanlarına ve tercihlerine uygun reklamların gösterilmesini sağlarlar.Çerezler (Cookies) Nedir? Ne işe Yarar?

 

Third-party ile veri toplayamayan reklam mecraları çeşitli yöntemlerle (S2S bağlantı, vb) bu datanın kendilerine akmasını sağlamaya çalışacaktır. Ancak mevcut data akışı ve reklam verimliliğinin tekrar sağlanması bu yöntemle olası değildir. Çünkü şu anda yapılan çalışmaların birçoğu third-party cookie teknolojisini canlı tutmaya yönelik adımlardır ve reklam mecraları şirketlerle amlaşıp CRM datası kullanarak ölçümleme teknolojileri geliştirme bağlamında ileri çözümler üretmiş değillerdir.   

Çerezler (Cookies) Nedir? Ne işe Yarar?

Markaların reklamlarla edindiği yeni ve mevcut kullanıcılardan aldıkları verim azalacak ve CPA değerleri artacaktır. Bu artışın olmadığı mecralarda bile edinilen kullanıcının etkileşimi (bounce rate, pages per session vb) düşüş eğiliminde olacaktır. Örnek olarak Meta kendi algoritmasına göre bizim için yaptığı hedeflemeyi third-party cookies olmadan bizim için yapamayacaktır.

Web üzerinde ölçümlemeler genellikle Google ve Adobe Analytics panelleri üzerinden sağlanıyor. Reklam panellerindeki third-party cookies tarafından sağlanamayan data kaybı ile performans ölçümleri bilinçli olmasada Google Analytics paneline benzer şekilde olacaktır. Bu sonuç reklam panallerinin doğru attiribution modelleme yapmasının sonucu olarak gündemimize girecektir.

Alternatif Kanallar

Üçüncü taraf cookilerin kullanımının azaltılması veya kaldırılması ile birlikte, dijital pazarlama ve web sitesi analitikleri için alternatif kanalların önemi artacaktır. Bu kanallardan örnek verilmesi gerekirse, en önemli kanallardan biri kullanıcıdan Login ve Sign-Up yaptıkları anda bıraktıkları veriler ve search verileri ile hedefli reklamlar ve önerilerde bulunulması için kullanılabilir.

Ayrıca kullanıcıların bıraktıkları mail adresleri ile e-posta pazarlama, kullanıcıların sosyal medya profillerini kullanarakta hedefli reklamlar ve önerilerde kullanılabilir.

Biz Cookilerle Neler Yapabiliriz?

Cookileri bizim için kullanıcıların browserında saklanan bir veri deposu olarak düşündüğümüzde, websitesinde kullanıcıların yaptığı tüm aksiyonları günün sonunda cookileştirebiliriz. Örnek vermek gerekirse, kullanıcının websitesinde yaptığı aramaları istediğimiz periyotta ve sürede kullanıcının browserında saklayabilir ve çeşitli analizler için input haline getirebiliriz.

Bu algoritmaları sınırsız olarak genişletmek tamamen hayal gücümüzle sınırlıdır. Kullanıcıların verilerini cookie haline getirip browserlarına yerleştirmemiz ile beraber, kullanıcı browser’ında bir veri dünyası yaratabilmiş oluyoruz ve bu veriler kullanıcının birinci elden aksiyonunu sakladığımız için hayatımızda first-party data olarak devam ediyor.

Google Analytics ve Cookies

Google Analytics’in verileri toplama serüvenindeki temel taşı cookieler diyebiliriz.

Kullanıcıların temelde yaptıkları tüm davranışları sitelere eklediğimiz GTM kodu ve Google Analytics bağlantısı ile izleyebilmekte ve raporlayabilmekteyiz.

Ürün Analitiği & Veri Kategorisindeki Benzer Bloglarımız

Universal Analytics İlişkilendirme Modelleri
Universal Analytics İlişkilendirme Modelleri

İlişkilendirme modellerinin dijital pazarlama faaliyetlerine etkisini anlamak, bütçenizi optimize etmek ve strateji geliştime açısından oldukça önemlidir.

Devamını oku
Google Tag Manager Nedir? GTM Nasıl Kurulur?
Google Tag Manager Nedir? GTM Nasıl Kurulur?

Google Tag Manager(GTM) ile neler yapabileceğimizi, WordPress, Ticimax, T-Soft gibi panellerde GTM kodlarını nasıl ekleyeceğinizi bu yazımızda bulabilirsiniz.

Devamını oku
Adjust Nedir ve Ne İçin Kullanılır?
Adjust Nedir ve Ne İçin Kullanılır?

Adjust, mobil uygulama geliştiricilerine ve pazarlamacılara, kullanıcı davranışlarını izleme, analiz etme imkanı sunan bir tool'dur.

Devamını oku
Sizi bekliyoruz! Çok boyutlu dijital pazarlama çözümlerimizle tanışmak için hemen iletişime geçin.